ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନ

भारतीय भाषाओं द्वारा ज्ञान

Knowledge through Indian Languages

Dictionary

Kumbarike Vrutti Padakosha (Kannada-Kannada)(KASAPA)

Kannada Sahitya Parishattu (KASAPA)

ನಿಘಂಟಿನ ಪೀಠಿಕಾ ಪುಟಗಳನ್ನು ಓದಲು ದಯವಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ
शब्दकोश के परिचयात्मक पृष्ठों को देखने के लिए कृपया यहाँ क्लिक करें।
Please click here to view the introductory pages of the dictionary

ಕುಂದ

(ನಾ)
ಮಣ್ಣಿನ ಬೋಗುಣಿ, ಹಸಿ ಇದ್ದಾಗ, ಇದರ ತಳದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚೂಪಾದ ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾತ್ರೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಜನ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪುಡಿ, ಹಿಂಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವರು. ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುಂದದ ಬಳಕೆ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
ಮಣ್ಣಿನ ಬೋಗುಣಿ, ಹಸಿ ಇದ್ದಾಗ, ಇದರ ತಳದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚೂಪಾದ ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾತ್ರೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಜನ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪುಡಿ, ಹಿಂಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವರು. ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುಂದದ ಬಳಕೆ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.

ಕುಕ್ಕುಮಣಿ

(ನಾ)
ಅಚ್ಚು ಕುಕ್ಕುವ ಸೊಳ, ಅದರ ಮುಂಭಾಗದ ಹಲಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚನ್ನು ಕೂರಿಸಲು ರಂಧ್ರ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲು ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಸಿ ಇರುವಾಗಲೆ ಕುಕ್ಕುಸೂಳದಿಂದ ಕಂಠದ ಬದಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಅಚ್ಚನ್ನು ಒತ್ತುವರು.

ಕುದುರು

(ಕ್ರಿ)
ಆವಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿಮಡಕೆಯನ್ನು ಸುಡಲು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು. ಹಸಿಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ತಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸುಟ್ಟ ಮಡಕೆಯ ಕಂಠಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಸಿ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಸಿ ಮಡಕೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಹಾನಿಯು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಬೇಯುವವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ

ಕುಂದಾಲಗಡಿಗೆ

(ನಾ)
ಕಂದಲುಗಡಿಗೆ ಅರಣಿಗಡಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕುಂಬರಗೋಲ್

(ನಾ)
ತಿಗುರಿಕೋಲು, ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಕೋಲು, ತಿಗುರಿ ಬಡಿಗೆ

ಕುಂಬಾರ

(ನಾ)
ಕುಂಬಿಗ, ಬಾಂಬಕೋವ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಡಿಕೆ ಮಾಡುವವ. ಕುಂಭಕಾರ ಕುಂಭಾರ, ಕುಮ್ಮಾರ, ಕುಬೇರ, ಕುಂಬಾರ ಕುಂಭರ ಖುಂಭಾರ, ಸಜ್ಜನಕುಂಬಾರ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕುಂಬಾರರು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವರು “ಕುಂಭಂ ಕರೋತಿ ಇತಿಃ” “ಕುಂಭಕಾರ” ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕುಶವನ್, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಕುಮ್ಮರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಲಾಲ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುನಗ, ಧಾರವಾಡ, ಹಾವೇರಿ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿ, ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಾಭಕ್ತ ಎಂದು, ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂಲ್ಯ, ಓಡಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವರು. ಜೈನ, ವೀರಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಬೌದ್ಧ ಜೈನ, ಸಿಕ್, ಮುಸ್ಲಿಮ್, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್, ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಕುಂಬಾರರಿದ್ದಾರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಕುಂಬಾರರು, ಮರಾಠಿ ಕುಂಬಾರರು, ತೆಲಗು ಕುಂಬಾರರು, ತಮಿಳು ಕುಂಬಾರರು , ಮಲೆಯಾಳಿ ಕುಂಬಾರರು , ಕೊಂಕಣಿ ಕುಂಬಾರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇರುವ ದೇಶದ ಕೆಲಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕುಂಬಾರರೇ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಿವೆ ಅವಕ್ಕೆ ಕುಂಬಾರಹಳ್ಳಿ, ಕುಂಬಾರಹಟ್ಟಿ, ಕುಂಬಾರಕೊಪ್ಪಲು ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.
1. “ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಯ್ಯ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಿ ಊರೆಲ್ಲ ಮಾಡುವದ್ದಯ್ಯ” (ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ)
2. “ಊರಿಂಗೆ ಕುಂಬಾರ ಲೇಸು” (ಸರ್ವಜ್ಞ)
3. ಊರಿಗೊಬ್ಬ ಕುಂಬಾರ ಬೇಕು (ಗಾದೆ)
4. ಕುಂಬಾರನಿಗೆ ವರುಷ ದೊಣ್ಣೆಗೆ ನಿಮಿಷ (ಗಾದೆ)
5. ಕುಂಬಾರ ಮಾಡದ ಮಡಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಬಡಿಗ ಮಾಡದ ಚಕ್ರವಿಲ್ಲ (ಗಾದೆ)
6. ಕುಂಬಾರನ ಸಿಟ್ಟು ಕುಡ್ಕಿ ಮುಂದೆ.(ಗಾದೆ)

ಕುಂಬಾರಗಿತ್ತಿ

(ನಾ)
ಕುಂಬಾರತಿ, ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮಾಡುವವಳು ಕುಂಬಾರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ ಮಡಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವರು. ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಹಣತಿ, ಮುಚ್ಚಳ, ಹಂಚು ಚಿಕ ಚಿಕ್ಕ ಮಡಿಕೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡುವರು. ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಊರೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾರುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ನೆರವಾಗುವರು.
ಗಾಣಗಿತ್ತಿಗಸಿಗೂ ಕುಂಬಾರಗಿತ್ತಿ ಮಸಿಗೂ ಸರಿಹೋಯ್ತು (ಗಾದೆ)
ಕುಂಬಾರತಿಗುಣವೋ ಅವಳ ಕುಡ್ಕಿ ಗುಣವೋ (ಗಾದೆ)

ಕುಂಬಾರ ತೆರಿಗೆ

(ವಿ)
ಕುಂಬಾರಕಾಣಿ Tax to be paid by potters

ಕುಂಬಾರ ಬೂದಿ

(ನಾ)
ಆವಿಗೆಯ ಬೂದಿ

ಕುಂಬಾರಿಕೆ

(ನಾ)
ಕುಂಬೋದ್ಯಮ, ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉದ್ಯೋಗ

ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಿ

(ನಾ)
ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮಣ್ಣು ತರುವ ಸ್ಥಳ, ಮಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಣ್ಣು ತರಲು,ಕೆರೆ, ಹೊಂಡ ಹಳ್ಳ,ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಳ ಇರುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಮಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ತಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೂ ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಎನ್ನುವುದುಂಟು.

ಕುಂಬಾರ ಗೇಣಿ

(ನಾ)
ಕುಂಬಾರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಆಯ

ಕುಂಬಾರ ಶೆಟ್ಟಿ

(ನಾ)
ಕುಂಬಾರಶೆಟ್ರು, ಮಡಿಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಗಡಿಗೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕುಂಬಾರರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದೆ ‘ಶೆಟ್ರು’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಡಿಕೆಯುಂಟು. ಉದಾ: ಬಸಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ ಸಿದ್ದನಂಜ ಶೆಟ್ಟಿ, ತುಮಕೂರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಾಸನ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕುಂಬಾರ ಸಾಲೆ

(ನಾ)
ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮನೆ, ಕುಂಭ ಶಾಲಾ, ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಾರ.

ಕುಂಬಾರ ಹಸಕ

(ನಾ)
ಕುಂಬಾರ ಅಂಗಡಿ potter’s shop.

ಕುಂಭ

(ನಾ)
ಘಟಗುಂಭ, ನೀರಿನಗಡಿಗೆ, ಕೊಡ, ಕಲಶ, ಮಡಿಕೆ, ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ತರುವ ಮಡಿಕೆಗೆ ಕುಂಭ ಎನ್ನುವರು. ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಕುಂಭ, ಪೂರ್ಣಕುಂಭ ಮಂಗಳ ಫಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ತೋಯವಿಲ್ಲದ ಕುಂಭ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಫಟ ದೇವರಿಲ್ಲದ ಗುಡಿ ಇವು ಹಾಳು ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಸಮವು.’ (ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ)
‘ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬ ಕರುಗಳ ಅಂಬಾ ಆಕಳ ಕೆಚ್ಚಲು ಅಮೃತ ಕುಂಭ.’ (ಕೆ.ಎಸ್. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್)

ಕುಂಭಶಾಖ

(ನಾ)
ಕಾದ ಮಡಿಕೆಯಿಂದ ಕೊಡುವ ಶಾಖ

ಕುಂಭಾಲಂಕರಣ

(ವಿ)
ಮಡಕೆ ಕುಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಣಿಸರ ಗಜ್ಜುಗದಿಂದ ಉಜ್ಜಿ ಇಲ್ಲವೆ ಮೆರುಗಣ್ಣೆ ಬಳಿದು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ಅಂದಗೊಳಿಸುವುದು. ಅರೆಹಸಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಡಕೆಗಳ ಮೈಮೇಲೆ, ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹೂ ಬಳ್ಳಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚಿನಿಂದ ಒತ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುವರು. ಕುಂಭಾಲಂಕರಣದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ, ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ.

ಕುಂಭೇಶ್ವರ

(ನಾ)
ಕುಂಬಾರ ಜನಾಂಗದ ದೇವರು. ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಕುಂಭೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕುಡಕಿ

(ನಾ)
ಚಿಕ್ಕ ಗಡಿಗೆ ಮಡಿಕೆ-ಕುಡಿಕೆ ಜೋಡುಪದ, ಪಲ್ಯ, ಅನ್ನ, ಸಾರು, ಅಂಬ್ಲಿ ಮೊದಲಾದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಮತ್ತು ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಹಣ ಹಾಕಿಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು.
‘ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಆಗದವನ ಮನದಲ್ಲಿ ತೂತಿನ ಕುಡಿಕೆಯ ಆಶೆ’ (ನಗೆ ಮಾರಿತಂದೆ)
ಕೂತು ಉಂಡರೆ ಕುಡಿಕೆ ಹೊನ್ನು ಸಾಲದು (ಗಾದೆ)
ಮಡಕೆ ಲಾಭಕುಡಿಕೇಲೆ ಹೋಯ್ತು (ಗಾದೆ)

Search Dictionaries

Loading Results

Follow Us :   
  ଭାରତବାଣୀ ଆପ୍ ଡାଉନ୍‌ଲୋଡ଼୍ କରନ୍ତୁ
  Bharatavani Windows App